Category Archives: Gramática

Os grupos consonánticos -ct- e -cc-

Os grupos consonánticos -ct- e -cc- mantéñense despois de a, e, o, por ex.:

  • artefacto, respecto, obxecto, doctorado…

Os grupos consonánticos -ct- e -cc- perden o c despois de i, u, por ex.:

  • dicionario, introdución, produción, delito, conflito…

  • produto, estrutura, conduto…
Excepcións (termos moi cultos) que manteñen as dúas consoantes:
  • ictiografia, ficción, adicción, adicto…

Gebrochene_Schriften 1

Advertisements

Novos enlaces de interese

Non queremos deixar de animarvos a que visitides o apartado das Ligazóns seleccionadas. Nel atoparedes as páxinas máis relevantes e substanciosos sempre actualizadas.

arroba1De feito acabamos de engadir estas (as tres primeiras na sección de literatura e as dúas últimas na de lingua):

100% maleducadas– blog dun club de lectura sobre escritoras en galego.

Literalingua– compendio dos temas literarios propios do ensino medio xunto con outros motivos histórico-literarios de interese para o contexto cultural.

Letra en obras– amantes da lectura e da escritura nunha canle de difusión alternativa.

Vocabulario multilingüe de acuicultura

Aula virtual de Baía Edicións- Acceso en liña aos contidos educativos propios da editorial.

 

 

Usos do ‘se’ en galego

O se pode desempeñar estas funcións:

1. Pronome reflexivo (cando o obxecto e o suxeito do verbo son o mesmo):

  • O can lávase na auga do río.
  • Nunca se pode combinar co complemento directo e é moi frecuente omitilo:

    • O día de reis si que espertaron cedo.
    • Tomaron un descanso logo da mudanza.

2. Clítico de pasiva reflexa (sempre hai suxeito na oración):

  • Fixéronse xogos tradicionais no campo da feira.

3. Clítico impersoal (cando o verbo carece de suxeito):

  • Véndese piso no centro urbano.
4. Clítico pronominal, aquel que a conxugación necesita: arrepentirse, queixarse, xactarse, etc.
  • Laiábase sen parar.

Longo ou largo?

Estas dúas palabras son correctas en galego, teñen significados distintos e non deben mesturarse co castelán.
Así, largo significa ancho, e de feito son sinónimos. Ex.: A banda larga é o soporte básico de internet.
E longo significa alongado. Nunca se debe usar *alargado.
medidas1

 

Os pobos

celtaA palabra pobo adoita empregarse inadecuadamente en galego pola influencia do castelán, onde significa dúas cousas:
  • núcleo urbano mediano, maior ca unha aldea e menor ca unha cidade.
  • conxunto de habitantes dun lugar que comparten unha serie de características comúns.
Porén, en galego, pobo só se debe utilizar para a segunda das acepcións. Deste xeito, en galego, un núcleo urbano nunca é un pobo, senón unha vila, cidade, e pobo só é correcto para falar dos pobos galego, celta, latino, etc.:
  • O pobo grego era politeísta.
  • Aquela vila estaba próxima ao castro celta.

O bUSCatermos dispoñible para Apple

Onte presentouse unha nova aplicación do bUSCatermos que permite a consulta desta base de datos de terminoloxía técnica multilingüe existente en liña no portal da da USC a través de dispositivos móbiles, polo de agora, de Apple.  Os restantes sistemas operativos terán que agardar un chisco.logo1bUSCatermos

“A ver” ou “haber”?

ojo-humanoOutra das dúbidas que nos consultades ten que ver co uso en moitas ocasións confuso entre “haber” e “a ver”.

Reparade en que a confusión se produce unicamente porque tanto a forma verbal en infinitivo (“haber”) como a fórmula (“a ver”) se pronuncian do mesmo xeito.

A ver se quedamos un día destes // Haber* se quedamos un día destes

En que casos atopamos a expresión a ver?

1. Como formante dunha perífrase:

Están a ver se poden solucionar o problema (= están vendo)

Comezaron a ver os resultados cando pasou máis dunha hora

[Para saber máis sobre as perífrases,  consultade esta información]

2. Dentro dun enunciado, expresando finalidade (intercambiable con para ver):

Mañá quedarei contigo a ver se damos arranxado o ordenador

3. Como parte dunha fórmula discursiva que expresa advertencia, temor ou sospeita; nun grao maior de intensidade e intencionalidade, pode converterse en mandato ou exhortación (intercambiable con imos ver):

Ten boa conta del, a ver se rompe

A ver se andades con máis coidado!

4. Como parte dunha fórmula de reclamo ou captación da atención previa a unha petición:

A ver, estades colocados?

A ver, atendede

A ver, déixasme pasar?

5. Como parte dunha fórmula de desexo, expectación ou intención (intercambiable por vexamos):

A ver se chove hoxe pola tarde

A ver cando quedamos

A ver se vou mañá arranxar o teu ordenador

A ver se estades aquí ás cinco en punto

A ver se llelo podes levar antes de que pechen

A ver se acertas!

Debemos prestarlle especial atención ao contido do que queremos transmitir. Para isto, vexamos os significados posibles destes elementos:

Haber:

Forma verbal en infinitivo que ten os seguintes significados:

  • ‘Existir’: Ten que haber máis información ao pé da páxina
  •  ‘Ter lugar’: Non vai haber máis fútbol
  •  ‘Estar presente’: Na festa tiña que haber pallasos
  • ‘Saír, deixarse ver’: Mañá non sei se vai haber brétema
  • ‘Pasar o tempo’: Debe de haber dous anos que non sei deles

Substantivo masculino cos seguintes significados:

  • ‘Valor material’: O haber desa empresa é practicamente cero
  • ‘Entradas recibidas nunha conta’: Envíalle á xestoría a relación do haber deste mes
  • ‘Paga, soldo’: Este mes non sei se cobrarei o haber antes do día cinco

Ver.

É parte da fórmula que nos atopamos en a ver. O seu significado non presenta dúbida:

  • ‘Percibir’: É doado ver a mancha desde aquí
  • ‘Visitar’: Foron ver o meu irmán á casa
  • ‘Decatarse’: Despois de explicarllo puido ver o proveito
  • ‘Reunirse’: Soe ver a moza ao saír das clases

 

En resumo:

  1. A expresión a ver recolle, en sentido literal ou figurado, un contido relacionado coa vista ou co que poderá acontecer e quizais vexamos.
  2. Nalgúns casos, a ver pode ser substituído por vexamos (caso 5).
  3. Noutros, a ver pode ser intercambiado por para ver (caso 2).
  4. Noutros, a ver pode ser intercambiado por imos ver (caso 3).

A ver se con esta explicación queda algo máis claro o tema…

“Se non” ou “senón”?

Enviáronnos unha consulta que queremos facer pública polo seu interese.

Como se escribe: Non vaias senón queres ou Non vaias se non queres?

O correcto neste caso é utilizar o “se non” separado porque se trata da suma do condicional “se” e a negación “non”.

Exemplos similares:

Se non tes entrada, non podes pasar.

Non fales se non é para dicirme que me queres.

Utilízase “senón”, en cambio, en tres casos posibles:

  • Contrapoñer dúas ideas coa fórmula Non … senón: Faino ben, non leas as solucións, senón os exercicios. [conxunción adversativa]
  • Comparar dúas ideas para dar énfase (equivale a máis que), tamén co esquema Non … senón: Non fai nada senón molestar. [nexo comparativo]
  • Desbotar unha idea (equivale a agás): Chegaron todos senón Iria. [preposición]

Ante a dúbida:

Se podemos manter o “se” (a condición) e omitir o “non” (a negación), entón debemos escribilo separadamente: Se non tes entrada, non podes pasar > Se tes entrada, podes pasar.

Se tedes algunha dúbida, poñédevos en contacto connosco.

Se non tedes ningunha dúbida, agradecemos moito as vosas consultas, participacións e lectura do noso blog.