Category Archives: Reflexión

Apartado que recolle impresións argumentadas sobre os grandes temas deste blog

Os valores e a educación no tempo libre

Coa chegada das vacacións xorde, unha vez máis, o dilema dos pais e nais ante a estancia das nenas e nenos na casa durante a estadía de verán.  Cada vez máis familias recorren ás distintas alternativas de conciliación que ofrecen difererentes entidades públicas ou privadas. Entre esas opcións preséntanse, cada vez con máis forza, os programas que inclúen coñecementos educativos e sobre valores.Manos apiladas

Dende o punto educativo abundan os campamentos que fomentan o emprego das linguas estranxeiras, pero tamén os hai que fanrepasos xerais de todas as materias de cada nivel. Por outra parte, con respecto aos valores, estes adoitan estár inseridos transversalmente nos proxectos non só como contido, senón como actitude ou método que se desenvolve nas actividades.

Apostar por esta tendencia ou medida permite asegurarnos de que ademais de gozar e entreterse con distintas tarefas lúdicas, os nosos fillos e fillas estarán crecendo e aprendendo de xeito signiticativo e eficaz.

Dentro destas actividades educativas que traballan os valores destacan os xogos cooperativos, fundamentais pola súa ideosincrasia. Neles non se busca competir senón cooperar e compartir para poder conseguir os obxectivos.

 

 

Advertisements

A mediación de conflitos na escola

En todos os ámbitos da vida, as persoas encontramos obstáculos que, ás veces, polas relacións entre nós, poden provocar conflitos. Na escola, estes poden xurdir por diversos motivos, entre eles a diversidade de personalidades, as xerarquías marcadas, as presións e roles grupais e o proceso de crecemento propios da infancia e da adolescencia, etc.

Ante este proceso natural do ser humano social instaurouse, hai anos, a mediación como ferramenta para a busca de acordo entre as partes. Este método vén empregándose en distintos campos da vida humana: laboral, familiar, cultural e tamén na escola.

No ensino xa son numerosos os centros que dispoñen dunha unidade de mediación de conflitos, composta por membros do profesorado e do alumnado, sempre apoiados en diversos materiais bibliográficos de referencia. Os seus resultados son máis que significantes pois adoitan recoñecer que non só son capaces de resolver conflitos senón que tamén son capaces de previlos, grazas á creación dun mellor ambiente.

 

A inclusión social na educación III

Falabamos nos dous artigos anteriores do fracaso escolar e a súa prevención.

A continuación falaremos de medidas de intervención baseadas na experimentación e na innovación. Entre as máis coñecidas destacan as seguintes:

  1. Creación dun grupo de aprendizaxe intensiva ao final de Primaria en lugar da repitición de curso que afecta aproximadamente ao 25% do alumnado actualmente.
  2. Agrupación de alumnado en prediversificación.
  3. Aplicación da educación combinada, na cal se aplican medidas dende distintas institucións, como os proxectos de Navarra e Madrid.
  4. Elaboración de plans integrais de intervención en zonas preferentes.
  5. Formación dun Observatorio Xeral sobre Educación Inclusiva.inter

Sen dúbida, entre estas medidas, a máis salientable e rendible é a última. A presenza dun Observatorio, cuxa finalidade fose promover a innovación e a avaliación de prácticas inclusivas, recoller, documentar e difundir as distintas medidas e recursos existentes ou factibles que contribuísen á inclusión social dos colectivos en risco -sexa por factores culturais, sociais, económicos ou doutra índole-, ofrecería un banco de experiencias e datos que fomentaría unha nova dimensión para afrontar este tema dende o intercambio e a reflexión a nivel nacional e internacional.

A inclusión social na educación II

Sobre as propostas para o debate que comentabamos no artigo anterior, imos comezar pola medidas e programas para a prevención da exclusión e a promoción da inclusión dos menores en risco.

Prevención primaria: intervir o antes posible

Na comunidade educativa sabemos que gran parte dos problemas que atopamos en Secundaria xa agromaron, con maior ou menor intensidade, en etapas anteriores. Emporiso, é mester:

  • Deixar de identificar “atención á diversidade” só coa ESO. É imprescindible traballala xa dende as etapas de Infantil e Primaria.
  • Escolarizar as crianzas das familias en risco dende os 3 anos, da man dunha oferta gratuíta, suficiente e de calidade, sobre todo nas zonas desfavorecidas.
  • Experimentar medidas máis eficaces que a repetición do curso.
  • Dotar aos centros con equipos externos de apoio (con variedade e cantidade) e reforzar o papel dos Departamentosde Orientación cun modelo de asesoramento colaborativo e cunha planificación integral dos distintos recursos humanos e materiais a través da rede.
fracaso escolar
Prevención secundaria: intervir aínda a tempo
Para conseguir unha intervención a tempo cómpre ter en conta estes principios:
  • Aplicar os principios de calidade con equidade e corresponsabilidade derivados da prevención, desenvolvemento e  intervención global.
  • Promover a cohesión social e de educación básica para a convivivencia e o traballo na sociedade do coñecemento.
  • Garantir a cobertura das necesidades básicas de aprendizaxe, en base aos obxectivos promulgados por Nacións Unidas.
Ademais consideramos as posibles repeticións (2) ao longo da educación obrigatoria, polas cales o alumnado pode permanecer no sistema educativo ata os 18 anos. Aínda que a mocidade demande ou necesite unha calificación temperá e unha inserción laboral neste período, o ensino non debe nin pode renunciar ao favorecemento do desenvolvemento persoal deste colectivo, pola contra, debe ofrecer vías realistas para a formación e evitar reducir dito colectivo a un “recurso humano para o emprego pouco calificado”. Deste xeito, faise patente a necesidade dunha oferta formativa gratuíta, suficiente e inclusiva para a rapazada de 16 a 18 anos, na cal sepoderían incluir os centros da rede básica e tamén outras institucións da contorna comunitaria (sempre sen ánimo de lucro), que regulados pola Administración poidan garantir e recoñecer, a través dos certificados, a calidade e a utilidade da oferta.

A inclusión social na educación I

Os problemas do alumnado, que rexeita a escola e que “fracasa” nela, adoitan ter que ver con barreiras e riscos que só se poderían superar cunha vida máis fácil e feliz da que teñen, nunha sociedade menos excluínte, cuns estímulos afectivos e intelectuais máis ricos e coa presenza de “educadores e educadoras” que confíen e traballen con eles plenamente.
Agora ben, tamén se precisa unha clara e firme vontade política da Administración para deseñar medidas efectivas que incidan directamente na estrutura do sistema educativo que, en contra do esperado, segue a reducir os apoios escolares.

unescoO risco de exclusión aumenta nos mozos e mozas entre os 15 e os 18 anos. Para eles xa se foron propoñendo programas curriculares nas distintas leis educativas, todos eles cunhas limitacións moi marcadas para a consecución duns obxectivos básicos e esenciais de calidade, equidade e corresponsabilidade educativa.

A partir desta situación establécese un debate que xira sobre as medidas para a prevención da exclusión e para a promoción da inclusión da mocidade que está en risco, e sobre as posibilidades reais e necesarias de innovación e experimentación na atención á diversidade por medio da creación dun Observatorio Xeral sobre Educación Inclusiva.

Ambas as dúas vertentes do debate serán obxecto de desenvolvemento no próximo artigo.

O polbo, a icona, o cogombro e outras amizades da contorna

En todas as linguas vivas hai discusións e desencontros coas palabras que se empregan. O habitual é que as institucións encargadas de dirimir estes asuntos escollan as mellores opcións segundo distintos argumentos e fundamentos. Pero o feito desta polémica sempre afecta á sociedade por dúas cuestións ben diferenzadas:

  • Por se trataren de termos prestados ou calcados doutras linguas que se están adaptando á lingua receptora, sen sermos conscientes do seu futuro, como é o caso de novos inventos que traen canda si  novas palabras, sexan máis ou menos especializadas, tales como gadget, e-pub, etc. Para este terreo tan amplo traballan arreo a terminoloxía e a neoloxía co estudo e a investigación sobre este fenómeno e coa publicación de dicionarios específicos.
  • Por seren termos que presentan unha longa tradición escrita pero que non coinciden, exactamente, coa fala viva. Pode ser porque están influenciadas polo castelán ou ben porque se deturparon polo uso cotiá. Neste apartado, entrarían a maioría dos castelanismos que se empregan acotío: *bueno, *acera, *pulpo, etc.

Estes castelanismos sempre supuxeron e supoñen unha dura loita na normativización e normalización da lingua galega. Non quero dilatarme aquí explicando minuciosamente estes dous procesos na lingua galega en comparación co castelán. Pero si quero deixar claro que este fenómeno de desencontro é habitual e tamén normal. O mesmo Antón Santamaría ten falado da dificulatade da introdución da palabra beirarrúa, pero que ao final, polo menos, no ámbito escrito, entrase. Outras non teñen a mesma sorte. Sobre todo en escritos de curta duración como cartaces, folletos e notas informativas. Nelas é moi difícil atopar cogombro, polbo, garfo, vasoira ou necrolóxica, no canto das consabidas *pepino, *pulpo, *tenedor, *escoba ou *esquela. Outras pertencen a usos máis formais e aparecen de cando en vez pero, a miúdo, son cambiadas por sinónimos, como é o caso de icona, contorna…

Por iso, lingüistas, filológas e filológos, e demais xente do común esta é unha batalla máis que cómpre gañar. Que se fale galego, que non se perda nas novas xeracións, e que ese galego sexa de calidade e uniforme, que non único. Polo polbo galego!

Logo_Polbo_das_Rias

 

Trucos antiplaxio ou como detectar a copia de textos online

Existen diversas aplicacións na rede que nos permiten detectar posibles casos de apropiación fraudulenta de textos grazas a que son capaces de buscar coincidencias e chegar ás fontes orixinais. Desde outro punto de vista, un autor pode atopar na rede aquelas copias que se realizaron do seu propio material.

A utilidade destas ferramentas é innegable, e sérvelles a diversos colectivos profesionais como, por exemplo, creadores web (webmasters, CM, PM, blogueiros, etc.) para detectaren copias non permitidas dos seus textos, investigadores para recuperaren a fonte completa de citas coñecidas ou coñeceren a posible apropiación dos seus traballos, editoriais para comprobaren a orixinalidade dos artigos ou textos recibidos, e profesorado para detectar o carácter xenuíno dos traballos de curso.outre1

Google e outros buscadores

O máis corrente é inserir no buscador de Google, Yahoo ou Bing unha frase entre aspas do traballo ou texto que temos baixo sospeita ou queremos buscar, o que nos permitirá atopar o texto orixinal e as posibles copias se estamos no certo.

Máis específico e especialmente útil é procurar nos motores de busca de Google:

Google Académico: servizo de busca especializado en información científica e na identificación de citas que se ofrecen a nivel científico nos artigos.

Google Libros: servizo de busca especializado que procura o texto na enorme biblioteca que Google ten escanada e arquivada en forma de base de datos dixital.

Por comodidade, existen ferramentas que aproveitan a velocidade de resposta de Google pero que nos permiten realizar procuras inserindo o texto completo sen necesidade de introducir frase por frase entre aspas: The Plagiarism Checker. Outros posibilitan a procura noutros idiomas: Plagium.

Similar a esta é Articlechecker coa diferenza de que fai as comprobacións tanto en Google como en Yahoo, ou mesmo Plagiarisma.Net, que busca en Bing, Yahoo ou Google calquera fragmento de texto inserido ou cargado en diversos formatos ou mesmo enderezos web (tamén dispón dunha versión de balde para Windows que busca en Google Académico).

redes

Recursos na rede (online e offline)

Un dos máis potentes é Turnitin xa que conta con varios centos de millóns de documentos, ferramentas para profesores e alumnos (como a axuda WriteCheck) e a posibilidade de integrar plataformas como Moodle ou BlackBoard. Tamén para Blackboard podemos dispoñer de SafeAssign/MyDropBox.

iThenticate, desenvolvido pola iniciativa Plagiarism.org (orientada a previr o plaxio, similar a Purdue OWL), conta con base de datos propia e conta entre os seus usuarios co servizo de publicacións da Oxford University e diarios moi coñecidos.

Son destacables PlagiarismDetect (require rexistro de usuario/a), Duplichecker, SeeSources (buscador que analiza as propias fontes dos textos, mesmo as borradas, partindo do arquivo completo ou dun extracto do texto), Approbo, Copygator, EducaRed antiplagio, Plag Tracker, CopioNIC e Doc Cop (que mesmo compara semellanzas entre dous documentos, tamén require rexistro de usuario).

Con previa descarga, mencionamos WCopyFind é un programa que permite comparar documentos e actúa como un escáner, EVE2: Essay Verification Engine, AntiPlagiarist 1.8 ou Víper (similar a Turnitin).

Outras ferramentas utilizan a URL dunha web e, a partir dela, realizan unha procura que recibiremos por correo electrónico, como FairShare, Copygator, Copyscape.

Detectores de copias de programas informáticos

Destacable JPlag, a aplicación que detecta parecidos entre conxunto de ficheiros de código fonte para detectar plaxio de programas informáticos, ou Moss (Measure of Software Similarity).

Fontes: http://manuelgross.bligoo.com, https://sites.google.com/site/realizartrabajos/plagio, http://wwwhatsnew.com/2012/09/29/, http://wwwhatsnew.com/2012/01/04/

Redes sociais e lingua

social-media-iconasPor parecernos interesante, compartimos convosco esta pequena análise sobre as redes sociais e a lingua que nos presentou hai uns días a web de tendencias disquecool.